4

Expositie Laar en Berg

Eindexamenonderwerpen Indonesië en Rusland

0  1  2  3  4

E-mail

Op deze pagina verzamelen we (binnenkort) jullie uitleg en commentaar

A

B

Wie zijn de personen op de afbeelding en wat doen ze? Waaraan herken je deze personen?

De Nederlandse maagd staat met een uitdrukking op haar gezicht die nog het meeste lijkt een denkrimpel naar uncle Tom, Insulinde en een paar slaven te kijken. Je herkent haar aan haar helm en haar lange gewaad.
Insulinde staat aan de kant van de inlanders en wijst de Nederlandse maagd op haar “slaven. Je kan haar herkennen aan haar sarong en donkere haar en huidskleur. Uncle Tom toont net als Insulinde de inlandse bewoners van Nederlands Indië aan de Nederlandse maagd. Op de achtergrond staat een groepje inlandse bewoners.

Wie vertegenwoordigen de personen?

De Nederlandse maagd  symboliseert uiteraard de Nederlandse staat.
Insulinde vertegenwoordigt Nederlands Indië.Uncle Tom is de vader van alle slaven. Ook zou je hem kunnen zien  als het goede geweten van Nederland.De mensen op de achtergrond staan voor het hele Indische volk dat als ‘slaaf’gebruikt werd.

Wat probeert de tekenaar ons te vertellen?

Via deze tekening probeert de tekenaar Nederland erop te wijzen dat ze misschien wel de slavernij heeft afgeschaft, maar dat ze niet haar ogen dicht moet houden voor de ‘slavernij’op wat nota bene haar eigen grondgebied is: Nederlands-Indië. Braakensiek wil de link leggen tussen de situatie in Nederlands-Indië en de slaven die op slavenschepen uit Afrika werden gehaald.

Commentaar van: Rosa   (A6 Laar en Berg)

C

D

E

Beschrijving personen, verschijnselen, gebeurtenissen etc., 

 Je ziet een Indonesische vrouw smeken in een zaal vol met mannen in Toga’s die de senaat voor moeten stellen. De senaat is in discussie/vergadering en schenkt geen aandacht aan de Indonesische, en hoort haar  smeekbedes dus niet.

Verklaring.

De Nederlandse regering  maakt besluiten die in  Nederlands voordeel zijn en luistert niet wat Nederlands-Indië te zeggen heeft.Ze houdt geen rekening met hen, maar buit het land juist uit en doet wat het beste is voor haar eigen cultuur. De Nederlandse ambtenaren( =het N-I bestuur) luisteren niet naar de smeekbedes van de inheemse bevolking om beter behandeld te worden.

Geeft de afbeelding de feitelijke werkelijkheid weer?

Nederland deed maar wat met Nederlands-Indië, ze hield nergens rekening mee, ze wilde gewoon zoveel mogelijk profijt van het land hebben. De tekenaar wilde laten zien dat Indië in nood was, maar er werd niet geluisterd. Met deze spotprent wilde hij de mensen laten zien dat Indië gehoord moest worden. Dat ze meer aandacht aan Indië moesten schenken.

 Commentaar van:Nanda en Jennifer (A6 Laar en Berg)

Wie zijn de personen op de afbeelding en wat doen ze? Waaraan herken je de personen?

Insulinde zit op een stoel voor een spiegel  en ze wordt opgedoft door Ch.Boissevain. Hij was een bekend journalist  en directeur van het Algemeen Handelsblad.Insulinde herken je uiteraard aan haar Indische kleding (sarong) en haar donkere huid en haar. Charles Boissevain kan je niet makkelijk herkennen, maar door het onderschrift kom je erachter wie hij is.

Ze zitten in een kleedkamer met allemaal “oppoetsmiddelen”om Insulinde mooier te maken. Je ziet op de achtergrond een scherm om je achter te verkleden en een stoel met daarop de zwarte hoge hoed van Charles Boissevain.(Nanda en Jennifer). (let in dit verband ook op de “savon d’oripeau”: schone schijn en de “koeliebloesem” in een parfumfles! Ro )

Wie vertegenwoordigen de personen?

Insulinde vertegenwoordigt Nederlands-Indië, gordel van smaragd. Boissevain vertegenwoordigt in ieder geval zichzelf, maar misschien ook wel alle schrijvers van artikels en boeken  over Nederlands-Indië.

Wat probeert de schrijver ons te vertellen?

Braakensiek probeert ons te vertellen dat hij Nederlands-Indie teveel idealiseert. De lezer in Nederland krijgt zo een veel mooier beeld van het verre Indië  Op die manier werden de problemen in de kolonie verborgen en zou er minder snel wat gedaan worden aan de situatie in Nederlands-Indië.

Commentaar van: Nanda, Jennifer en Rosa (A6 Laar en Berg). 

Wie zijn de personen op de afbeelding en wat doen ze? Waaraan herken je deze personen?

Op de afbeelding staat een vrouw  met een ketting in de vorm van Nederlands-Indië Het is niet duidelijk of ze een bekend persoon moet voorstellen.

Wie vertegenwoordigen de personen?

De vrouw is de personificatie van Nederland. Dat zie je aan de jurk die ze aanheeft: er staat een Nederlands leeuw op.

Wat probeert de tekenaar ons te vertellen?

“Nederland “ heeft een hele mooie ketting in haar handen.Het lijkt alsof ze’m om wil doen en dat doet ze op een plechtige manier. De tekenaar wil ons duidelijk maken dat de “gordel van smaragd”heel belangrijk is voor Nederland en dat het haar mooiste bezit is. “Nederland” moet er maar goed zuinig op zijn!

Commentaar: Rosa (A6 Laar en Berg)

 Het sieraad dat de maagd ophoudt stelt Nederlands-Indië voor. Het sieraad Nederlands-Indië wordt klein afgebeeld, ook al was het eigenlijk vele malen groter  dan Nederland.  Maar ze houdt het op als een soort kindje dat beschermd moet worden. Ze houdt het sieraad voorzichtig vast, het slipt bijna uit de handen van Nederland. Dat mag echter niet gebeuren, want het is het kostbaarste sieraad dat Nederland heeft. Men  moet er dus voorzichtig mee omgaan. Aan de andere kant houdt ze het niet  zo stevig vast, omdat ze er geen grip meer op heeft. Dit is omdat Indonesië nationalistischer aan het worden was.

Commentaar: Nanda en Jennifer (A6 Laar en Berg) 

Links bovenaan: John Foster Dulles,  minister van Buitenlandse Zaken van de V.S. van 1953 tot 1959;  “Ike” Eisenhower, President van de V.S. van 1953 tot 1961 en Soekarno, President van Indonesië van 1945/1949 tot 1967. Dulles, Ike en Soekarno kijken terug naar de “leermeesters” van Soekarno en lachen.

Daaronder: achtereenvolgens George Washington, Thomas Jefferson en Abraham Lincoln.

Rechts van boven naar beneden: de Japanse keizer Hirohito, Soekarno maakt een buiging voor hem; Mussolini en Hitler, Soekarno leest Mein Kampf; Stalin, Soekarno heft de gebalde arbeidersvuist.

Wat wil Boost ermee uitdrukken? 

Boost drukt hiermee uit dat Soekarno van de Republiek Indonesië een democratische staat wilde maken, waarin de Indonesiërs vrij zouden kunnen leven, ongeacht hun etnische afkomst, sociale klasse of religie; een staat, ingericht volgens de democratische gedachten van Washington, Jefferson en Lincoln.

Na de opstanden op Sulawesi (Celebes), Sumatra en de Molukken werd er echter door Soekarno hard ingegrepen. De grondwet werd veranderd. De macht van Soekarno’s partij, de PNI, werd vergroot en die van de andere partijen werd verkleind. Ook de macht van president Soekarno zelf werd veel groter. De persvrijheid werd afgeschaft. De Indonesische Republiek ging dus van een democratie richting dictatuur. Dit drukt Boost uit met de afbeeldingen van Hirohito, Mussolini, Hitler en Stalin. Ook had Soekarno in de Tweede Wereldoorlog samengewerkt met de Japanse bezetter. De Nederlanders en ook tekenaar Boost zagen dit als collaboratie met de dictatoriale bezetter.

Commentaar: Mark (A6 Laar en Berg)

• de Darul Islam: de Indonesische beweging die tussen 1945 en 1962 het vestigen van een islamitische theocratische staat beoogde. Na 1958 rekenden de Indonesische strijdkrachten met de Darul Islam af. Haar leider Kartosuwirjo gaf zich over en werd kort daarop terechtgesteld (1962).
• hongersnood;
• inflatie;
• opstanden op de Molukken,
• Sumatra (rond 1960 onderdrukt)
• Celebes (Premesta-rebellie, 1958)

Maar het resultaat is enkel dat de draak hem nog meer dreigend donker & vurig briesend belaagt.
Tekening kort na 1960?

Chroesjtsjov had tussen 1956 en 1964 de macht in de S.U.;
Eisenhower was president van de V.S. van 1953 tot 1961;
MacMillan was premier van het Verenigd Koninkrijk van 1957 tot 1963.

De tekening (die wellicht nog een scène mist) zal dus dateren uit het eind van de jaren ’50 / begin van de jaren ’60 – periode waarin de Koude Oorlog op een hoogtepunt was.

• de Goelag archipel (Siberië)
• de executies
• het optreden tegen de kerk: kerken tot musea van het atheïsme gemaakt
• de moord op Trotski
• de overweldiging van Oost-Europa na de 2e Wereldoorlog door de Russische beer
• de val van Malenkov (1955-57)
• het neerslaan van de Hongaarse opstand (1956)
• de val van Zjoekov, die als minister van defensie sinds februari 1955 steeds de kant van Chroesjtsjov had gekozen maar in oktober 1957 desondanks aan de kant werd gezet.

De tekening (met haar schrijffout in “november”) dateert uit eind oktober of 
begin november 1957.

• Kaganovich, de man van de Moskouse metro in de jaren ’30 en na Stalins dood één der vice-premiers – in 1957 uit die functie gezet en in de jaren ’60 uit de partij gezet;
• Malenkov, na Stalins dood in 1953 als premier even de machtigste man van de S.U. maar in ’55 afgezet en in ‘57 uit al zijn ambten en partijfuncties gestoten;
• Sjepilov, in ’56 opvolger van Molotov op buitenlandse zaken, maar in ’57 afgezet;
• Molotov, als minister van buitenlandse zaken in ’56 afgezet en in ’57 ook uit andere functies gezet.

Alle vier golden in 1957 als leden van de “anti-partijgroep”. Ze hadden in juni 1957 in het 11 leden tellende presidium geprobeerd Chroesjtsjov uit zijn ambt van partijsecretaris te zetten en dat werd ze door Chroesjtsjov niet in dank afgenomen. Boelganin, sinds 1955 premier en in maart ’58 uit dat ambt gezet, wordt door Boost nog niet genoemd. 

De tekening dateert dus waarschijnlijk uit of kort na juni 1957.

Bijschrift: 
Rusland stuurt éénderde van zijn strijdkrachten naar huis.

Chroesjtsjov geeft de opdracht meer wapens te maken en in ruil daarvoor stuurt hij steeds meer soldaten naar huis. Hij stuurt ze weg met een schep of met een sleutel. Hij wekt de schijn dat hij het leger gaat verkleinen maar als compensatie laat hij meer wapens produceren. Op het laatste plaatje zie je tien keer zoveel wapens als op het eerste plaatje maar Chroesjtsjov heeft wel een vredesduif op zijn hand.
De tekening beeldt de wapenwedloop tijdens de Koude Oorlog uit. Ze geeft de schijnheiligheid van Chroesjtsjov weer.

Commentaar: Harm, Martijn en Jolanda
(H5 Laar en Berg)

De tekening dateert waarschijnlijk uit juni 1956, kort na het ontslag van Molotov als minister van buitenlandse zaken.

 (Aanvullend commentaar:  Chroesjtsjov wordt afgebeeld als een tiran die iedereen uit de weg ruimt die hem niet zint. Chroesjtsjov is heel gemeen bezig. Hij valt ze allemaal in de rug aan. Ik denk dat de bedoeling van de tekenaar Boost is geweest om te laten zien hoe Chroesjtsjov aan de macht is gekomen. Boost was tegen Chroesjtsjov want anders had hij hem niet als een klein lelijk vervelend mannetje afgebeeld.

Commentaar: Jolanda, 
H5 Laar en Berg)

Chroesjtsjov (geboren op 17 april 1894) viert zijn 70e verjaardag.
Hij wordt wakker, neemt een bad, krijgt als hij naar beneden gaat champagne en bloemen aangeboden en vindt cadeautjes van allerlei landen, maar het grootste pakje komt uit Peking. Wanneer hij het open maakt schiet  er een draak uit en hij schrikt zich een hoedje. Gelukkig krijgt hij de draak terug in de doos en hij gaat enigszins beteuterd verder met het vieren van zijn verjaardag.
China was, naast de S.U., het andere grote communistische land maar de verhouding tussen beide was nogal gespannen.

De tekening zal rond 17 april 1964 gemaakt zijn.

Commentaar: Harm en Martijn
(H5 Laar en Berg)

De Loenik II had op 13 september 1959 als eerste ruimtevaartuig de maan bereikt; Loenik III maakte op 4 oktober 1959 de eerste foto van de achterzijde van de maan.

De tekening zal dateren uit oktober 1959.

4

0  1  2  3  4